होर्मुज जलसन्धिमा बारुदी सुरुङमा परी पहिलाे पटक डुब्याे मालबहाक जहाज

असोज २९, काठमाडौं । बुधबार बिहान होर्मुज जलसन्धिमा समुद्री बारुदी सुरुङसँग ठोक्किएर एउटा मालवाहक जहाज डुबेको खुलेकाे छ। उक्त जहाजले २,५०० वटा कन्टेनर बोकेको थियो।

इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्स (आइआरजीसी) ले यो जानकारी दिएको हो। समाचार अनुसार ठोक्किएपछि जहाजमा आगो लागेको थियो। द्वन्द्व सुरु भएयता बारुदी सुरुङसँग ठोक्किएर जहाज डुबेको यो पहिलो घटना हो।

समाचार अनुसार डुबेको जहाजको नाम ‘जीएफएस प्राइड’ हो। यो सिंगापुरको झण्डाबाहक जहाज थियो र यसको क्षमता २,८२४ कन्टेनर बोक्ने थियो। यो जहाज संयुक्त अरब इमिरेट्समा आधारित कम्पनीद्वारा सञ्चालित थियो। जहाजमा सवार मानिसहरूको संख्याबारे भने कुनै जानकारी उपलब्ध छैन्।

आइआरजीसीले बुधबार ढिलाे गरी जनाएअनुसार उक्त जहाज होर्मुज नजिकैको अनधिकृत र जोखिमपूर्ण मार्ग हुँदै अघि बढिरहेको थियो। निर्धारित मार्गबाट बाहिरिने कुनै पनि जहाजले आफ्नो कार्यको परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी इरानले यसअघि पनि पटक-पटक दिइसकेको छ।

यस घटनापछि इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले स्थानीय जलयान र माछा मार्नेहरूलाई सावधानी अपनाउन सुझाव दिएको छ। उसले उनीहरूलाई समुद्रमा बगिरहेका कन्टेनरहरूबाट टाढा रहन आग्रह गरेको छ किनकि तिनले अन्य जहाजहरूका लागि खतरा निम्त्याउनुका साथै समुद्री आवागमनमा अवरोध पुर्‍याउन सक्छन्।

होर्मुजको जलसन्धिले फारसी खाडीलाई ओमानको खाडीसँग जोड्छ। यो विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्गहरूमध्ये एक हो, जहाँबाट ठूलो परिमाणमा कच्चा तेल र अन्य सामानहरू बोकेका जहाजहरू आवतजावत गर्छन्। यस क्षेत्रमा जलयानहरूको सुरक्षालाई लिएर लामो समयदेखि चिन्ता रहँदै आएको छ।

बेलायतको सामुद्रिक सुरक्षा निकाय ‘युकेएमटिओ’ का अनुसार मंगलबार होर्मुज जलसन्धिमा अज्ञात वस्तुहरूद्वारा दुईवटा व्यावसायिक जहाजमाथि आक्रमण भयो। दुवै जहाजमा सामान्य क्षति पुगे पनि कोही पनि घाइते भएको खबर छैन। आक्रमणपछि दुवै जहाज आफ्नो यात्रा निरन्तर अघि बढाउन सफल भए। यद्यपि, आक्रमणमा के प्रयोग गरिएको थियो भन्नेबारे उक्त निकायले स्पष्ट पारेको छैन।

‘द जापान टाइम्स’ को एक प्रतिवेदन अनुसार, होर्मुज जलसन्धिमा ८० देखि १५० वटासम्म बारुदी सुरुङहरू बिछ्याइएको हुन सक्ने आशंका अमेरिकाले गरेको थियो। यद्यपि, अमेरिकी सेनाले तोकिएका जलमार्गहरूबाट इरानी बारुदी सुरुङहरू हटाइसकिएको जनाएको थियो। शत्रुतापूर्ण गतिविधिहरू सुरु भएपछि होर्मुज भएर हुने जहाजको आवतजावतमा कमी आएको छ।

२८ फेब्रुअरी २०२६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेयता यस जलसन्धिमा जहाजको आवतजावत प्रभावित भएको छ। इरानले यस समुद्री मार्ग भएर जाने जहाजहरू माथि प्रतिबन्ध लगाएको छ र कतिपय जहाजहरू आक्रमणको चपेटामा पनि परेका छन्। फलस्वरूप, धेरै ढुवानी कम्पनीहरूले आफ्ना जहाजहरू यस मार्गबाट पठाउन छाडेका छन्।

समाचार अनुसार अक्टोबर ७ मा होर्मुज जलसन्धि भएर जम्मा सातवटा मालवाहक जहाजहरू मात्र आवतजावत गरे। यद्यपि, यस मार्गमा जहाजहरूको आवतजावत पूर्ण रूपमा भने रोकिएको छैन; युद्धअघिको तुलनामा संख्या निकै कम भए पनि केही जहाजहरू अझै पनि त्यहाँबाट चलिरहेका छन्।