चापाकोटमा पटक–पटक आगजनी, त्रासमा स्थानीय

स्याङ्जा।

स्याङ्जाको चापाकोट नगरपालिका–९, निर्दिममा घर, गोठ, परालका टौवा तथा घरनजिकै रहेका बाँसका झ्याङमा पटक–पटक आगजनीका घटना भइरहँदा स्थानीय बासिन्दा त्रासमा रात बिताउन बाध्य भएका छन् । लामो समयदेखि आगजनीका घटना दोहोरिँदै आए पनि संलग्न व्यक्तिको पहिचान हुन नसक्दा स्थानीयमा असुरक्षा र चिन्ता बढेको छ । २०८२ चैत २६ गतेदेखि सुरु भएको आगजनीको सिलसिला २०८३ असोजसम्म आइपुग्दा झन् चिन्ताजनक बनेको स्थानीयको भनाइ छ । यस अवधिमा दुईवटा घर, ११ वटा गोठ, परालका टौवा तथा बाँसका झ्याङमा गरी करिब दुई दर्जन पटक आगलागी भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ । पटक–पटक आगो लाग्ने तर कसले र किन आगजनी गरिरहेको छ भन्ने तथ्य पत्ता नलाग्दा गाउँलेहरु आफ्नो घर, गोठ र सम्पत्तिको सुरक्षालाई लिएर चिन्तित बनेका हुन् ।

स्थानीयका अनुसार आगजनीका घटना प्रायः रातिको समयमा हुने गरेका छन् । राति करिब ११ देखि १२ बजेको बीचमा तीन दिनदेखि १० दिनसम्मको अन्तरालमा आगलागी हुने गरेको उनीहरु बताउँछन् । गाउँलेहरु राति निदाइरहेको समयमा आगो लाग्ने घटनाले कुनै पनि बेला ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति हुन सक्ने जोखिम बढाएको छ । आगजनीका घटना दोहोरिएपछि केही दिन प्रहरी गस्ती हुने गरे पनि त्यसपछि गस्ती प्रभावकारी नहुने गरेको स्थानीयको गुनासो छ । प्रहरी गस्ती भइरहेकै समयमा समेत आगजनीका घटना भएको स्थानीयको भनाइ छ । पटक–पटकका घटनाले गाउँलेहरुमा त्रास बढाएको र रातभरि घर तथा गोठको निगरानी गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको उनीहरुको भनाइ छ ।

स्थानीय कमल भण्डारीले आगजनीका घटनाबाट गाउँलेहरु आजित भइसकेको बताउनुभयो । उहाँले प्रहरीको गस्ती नियमित र प्रभावकारी हुन नसकेको गुनासो गर्दै भन्नुभयो, “गाउँले आजित भइसके, प्रहरी बेखबरजस्तै छ । आगो लागेको दिनदेखि दुई–चार दिन गस्ती गर्छ, त्यसपछि गस्ती पनि हुँदैन । स्थानीय ढुक्क भएर सुत्ने समयमा फेरि आगो लाग्छ ।” भण्डारीको भनाइले आगजनीका घटनाले स्थानीयको दैनिक जीवन र मानसिक सुरक्षामा पारेको असरलाई उजागर गरेको छ । आगलागीबाट घर, गोठ, पशुपालनका संरचना र पशुचौपायाका लागि सञ्चित गरिएको पराल नष्ट हुने जोखिम रहेकाले स्थानीयको जीविकोपार्जनसमेत प्रभावित हुन सक्ने अवस्था छ ।

चार पटकसम्म आगो लाग्यो

निर्दिमका स्थानीय केशव पंगेनीको घर, गोठ, बाख्राको खोर र परालको टौवामा चार पटकसम्म आगो लागेको छ । एउटै परिवारको सम्पत्तिमा पटक–पटक आगजनीका घटना हुनु र घटनाको कारण पत्ता नलाग्नुले स्थानीयमा थप त्रास सिर्जना गरेको छ । पंगेनीलगायत स्थानीयको सम्पत्तिमा भएका घटनाको प्रकृति, आगो लाग्नुको कारण र सम्भावित संलग्नताबारे गहिरो अनुसन्धान आवश्यक देखिएको छ । आगलागीका घटना आकस्मिक हुन् वा नियोजित रुपमा गरिएका हुन् भन्ने विषय अनुसन्धानबाट स्पष्ट हुनुपर्ने स्थानीयको अपेक्षा छ ।

इलाका प्रहरी कार्यालय चापाकोटका अनुसार निर्दिममा रामु जीटी, डिलबहादुर जीटी, केशव पंगेनी, मेघबहादुर जीटी, ड्यामकुमारी जीटी, रामबहादुर तामाङ, यामबहादुर जीटी, पारेश्वर तिमिल्सिना, वीरबहादुर घर्ती, युवराज पंगेनीलगायत स्थानीयका घर, गोठ, परालका टौवा तथा बाँसका झ्याङमा आगलागी भएको छ ।

अनुसन्धानमा प्रहरी, तर संलग्नता खुलेन

इलाका प्रहरी कार्यालय चापाकोटले घटनाको अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ । कार्यालयले लागूऔषध सेवनमा संलग्न रहेको आशंकामा एक दर्जनभन्दा बढी युवालाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान गरेको भए पनि आगजनीका घटनामा संलग्न व्यक्तिको पहिचान हुन सकेको छैन । लागूऔषधसम्बन्धी अनुसन्धान र आगजनीका घटनालाई एउटै निष्कर्षमा जोड्न नमिल्ने भएकाले दुवै विषयलाई अलग–अलग रुपमा हेरी प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ । कुनै व्यक्ति वा समूहको संलग्नता पुष्टि नभएसम्म कसैलाई दोषी ठहर गर्न नसकिने भएकाले प्रहरीले घटनास्थलको प्रकृति, समय, सम्भावित प्रमाण र स्थानीयबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा अनुसन्धानलाई केन्द्रित गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

इलाका प्रहरी कार्यालय चापाकोटका डीएसपी गणेश सापकोटाका अनुसार निर्दिममा विभिन्न व्यक्तिका घर, गोठ, परालका टौवा र बाँसका झ्याङमा आगलागी भएका घटनाबारे प्रहरीलाई जानकारी छ । यद्यपि, घटनामा संलग्न व्यक्तिको पहिचान र आगजनीको वास्तविक कारणबारे स्पष्ट तथ्य सार्वजनिक हुन बाँकी छ । पटक–पटक आगजनी हुँदा पनि घटनाको निष्कर्षमा पुग्न नसक्नुले स्थानीय सुरक्षा व्यवस्थाको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ । घटनाको अनुसन्धानसँगै नियमित प्रहरी गस्ती, जोखिमयुक्त स्थानको निगरानी र स्थानीयसँग समन्वय बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।

सुरक्षाको प्रत्याभूति खोज्दै स्थानीय

निर्दिममा भइरहेको आगजनीको सिलसिला रोक्न र स्थानीयलाई सुरक्षित महसुस गराउन प्रहरीले अनुसन्धानलाई तीव्रता दिनुका साथै नियमित सुरक्षा निगरानी बढाउनुपर्ने देखिन्छ । विशेषगरी रातिको समयमा दोहोरिने घटनालाई ध्यानमा राखेर जोखिमयुक्त क्षेत्रको निगरानी, स्थानीयसँग सूचना आदानप्रदान र आवश्यक सुरक्षा सतर्कता अपनाउनु महत्वपूर्ण हुनेछ । स्थानीयले आफ्नो घर, गोठ, पशुचौपाया तथा वर्षभरिका लागि सञ्चित गरेको परालसमेत सुरक्षित राख्न नसक्ने अवस्था आउनु गम्भीर विषय हो । आगजनीका घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान गरी वास्तविक कारण सार्वजनिक गर्नु र दोषी पहिचान भए कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउनु आवश्यक छ ।

निर्दिममा पटक–पटक भइरहेको आगजनीको वास्तविकता सार्वजनिक नहुँदासम्म स्थानीयको त्रास हट्ने अवस्था देखिँदैन । त्यसैले घटनालाई सामान्य आगलागीका रुपमा मात्र नहेरी सबै सम्भावित कारणको अनुसन्धान, प्रभावकारी सुरक्षा व्यवस्था र स्थानीयको सम्पत्तिको सुरक्षामा सम्बन्धित निकायले प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिएको छ ।