Μάθε παιδί μου γράμματα

Του Πατριάρχη

Μπορεί να περάσουν χρόνια συζητήσεων για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών , να γίνουν απεργίες για τα εργασιακά δικαιώματα, να συγκρουστούν συντεχνίες και Υπουργείο για τους διορισμούς, να αναθεωρηθούν εξετάσεις και ωρολόγια προγράμματα, αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που κανείς δεν θέλει να απαντήσει.

Τι στο καλό (για να μην γράψω τίποτα βαρύτερο) μαθαίνουν τελικά τα παιδιά μας στο σχολείο; Αν κρίνουμε από τα αποτελέσματα των διεθνών αξιολογήσεων, το εκπαιδευτικό μας σύστημα καταφέρνει να λειτουργεί επί χρόνια χωρίς να εξασφαλίζει σε ένα μεγάλο μέρος των μαθητών ούτε τις στοιχειώδεις γνώσεις.

Τα αποτελέσματα της PISA 2025, που δημοσιοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για τις συνηθισμένες ερμηνείες ης παρηγοριάς.

Η Κύπρος συγκέντρωσε 379 μονάδες στην κατανόηση κειμένου, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 459. Στα Μαθηματικά περιορίστηκε στις 412 μονάδες έναντι 463 και στις Φυσικές Επιστήμες στις 411 έναντι 481. Πρόκειται για επιδόσεις που θα έκαναν τον καθένα να αναφωνήσει: «Μάθε παιδί μου γράμματα». Ποιοι είναι αυτοί όμως που έχουν επιφορτιστεί με αυτό το έργο; Αυτοί που συνεχώς διαμαρτύρονται. Οι εκπαιδευτικοί που αποτελούν μια από τις πλέον προνομιούχες ομάδες εργαζομένων.

Για να είμαστε δίκαιοι εκτός από τους εκπαιδευτικούς μεγάλο μερίδιο ευθύνης (ίσως το μεγαλύτερο) το έχει η Πολιτεία που δεν καταφέρνει να εφαρμόσει ένα σύστημα που θα μας ξεκολλήσει από την μετριότητα (ή και τον πάτο) των διεθνών αξιολογήσεων.

Το 43,5% των δεκαπεντάχρονων μαθητών στην Κύπρο βρέθηκε κάτω από το βασικό επίπεδο επάρκειας και στα τρία εξεταζόμενα αντικείμενα. Στον ΟΟΣΑ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 19,7%. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά είναι αναλφάβητα. Σημαίνει ότι δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά τις γνώσεις τους για να κατανοήσουν πληροφορίες, να επιλύσουν προβλήματα και να αξιολογήσουν δεδομένα. Και αυτή είναι μια αποτυχία που κανένα Υπουργείο και καμία εκπαιδευτική οργάνωση δεν δικαιούται να προσπεράσει.

Το πρόβλημα ασφαλώς δεν προέκυψε χθες. Έχει περάσει από τα γραφεία πολλών υπουργών, έχει επιβιώσει από αλλεπάλληλες εξαγγελίες μεταρρυθμίσεων και έχει καταστεί σχεδόν φυσιολογικό. Κάθε νέα ηγεσία ανακαλύπτει την ανάγκη εκσυγχρονισμού, κάθε εκπαιδευτική οργάνωση υπερασπίζεται τις δικές της προτεραιότητες και κάθε κυβέρνηση υπόσχεται ένα καλύτερο σχολείο. Στο μεταξύ, οι μαθητές μεγαλώνουν, αποφοιτούν και το κράτος εξακολουθεί να αναζητεί τις αιτίες της αποτυχίας του.

Το κυπριακό σχολείο έχει μάθει να μετρά σχεδόν τα πάντα, εκτός από εκείνα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Μετρά διδακτικές περιόδους, απουσίες, εξεταστέα ύλη, οργανικές θέσεις, μονάδες προαγωγής, χρόνια υπηρεσίας, αργίες και διακοπές. Δεν έχει όμως καταφέρει να διασφαλίσει ότι κάθε παιδί που προάγεται από τη μια τάξη στην επόμενη διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις για να συνεχίσει.

Ένα παιδί μπορεί να ολοκληρώνει εννέα χρόνια υποχρεωτικής εκπαίδευσης και να εξακολουθεί να δυσκολεύεται στην κατανόηση ενός σχετικά σύνθετου κειμένου ή στην πρακτική εφαρμογή μαθηματικών γνώσεων. Κι όμως, κανένας δεν αισθάνεται την ανάγκη να απολογηθεί για το αποτέλεσμα.

Οι εκπαιδευτικές οργανώσεις οφείλουν να αντιληφθούν ότι η υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων δεν μπορεί να εξαντλεί την παρουσία τους στον δημόσιο διάλογο. Είναι απολύτως θεμιτό να διεκδικούν

καλύτερες συνθήκες εργασίας, αλλά εξίσου θεμιτό είναι να απαιτεί και η κοινωνία καλύτερα αποτελέσματα.

Το Υπουργείο Παιδείας αναγνωρίζει πλέον την ανάγκη αλλαγών στις διδακτικές μεθόδους και στην αξιολόγηση. Καλώς. Μόνο που τα παιδιά δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν ακόμη μία δεκαετία για να αποδώσουν οι μεταρρυθμίσεις.

Η μεγαλύτερη υποκρισία είναι να μιλάμε αδιάκοπα για το μέλλον των παιδιών, ενώ αποφεύγουμε να δούμε το παρόν.

Η επιτυχία ενός εκπαιδευτικού συστήματος δεν μετριέται από το πόσο ικανοποιημένοι είναι οι εκπαιδευτικοί, ούτε από το πόσο συχνά αλλάζουν οι υπουργοί και τα αναλυτικά προγράμματα. Μετριέται από το τι γνωρίζουν οι μαθητές όταν βγαίνουν από την τάξη.

Σε αυτή την εξέταση, η κυπριακή Πολιτεία εξακολουθεί να παίρνει βαθμό κάτω από τη βάση.

The post Μάθε παιδί μου γράμματα appeared first on Typos .